Bezpieczeństwo podczas jazdy konnej

Bezpieczeństwo podczas jazdy konnej

Jeździectwo należy do najbardziej popularnych sportów w krajach Unii Europejskiej. Szacuje się, że w krajach Unii Europejskiej około 15 milionów ludzi (dorosłych oraz dzieci) uprawia czynnie ten sport.

Do najbardziej popularnych dyscyplin należą:

- jazda konna rekreacyjna (na otwartej przestrzeni i w lesie);

- pokonywanie długich dystansów na polnych drogach, jak również na otwartej przestrzeni i w lesie;

- udział w polowaniach na otwartej przestrzeni;

- ujeżdżanie i szkolenie młodych koni;

- jazda konna szkoleniowa;

- jazda konna niepełnosprawnych jako forma terapii;

- gry w klubie jeździeckim z udziałem kucyków;

- gra w polo;

- skoki w terenie;

- pokazy skoków i przejazdów przez przeszkody ruchome;

- gonitwy na przełaj przez przeszkody;

- gonitwy po terenie płaskim;

- wykorzystywanie koni przez policję.


Urazy
Jeździectwo należy do sportów niebezpiecznych, niosących ze sobą duże ryzyko urazów.

Celem niniejszego rozdziału nie jest straszenie czytelnika przed konsekwencjami uprawiania tego sportu lub zniechęcanie do jazdy konnej ale poświęcenie chwili czasu bezpieczeństwu swojemu oraz dzieci.

Szacuje się, że około 1,1% osób uprawiających jeździectwo rocznie ulega urazom (w krajach UE około 25 tys). Z czego 30% jeźdźców spośród poszkodowanych jest w wieku od 11 do 15 lat.

Najczęściej wypadki zdarzają się podczas rekreacyjnej jazdy konnej (około 65 % zarejestrowanych przypadków).

Jedynie 25% wypadków ma miejsce podczas zawodów, a 17% wypadków zdarza się w stajniach.


Miejsce występowania wypadków

43 % wypadków zdarza się na polach (na trawie) a 23% ma miejsce na drogach.

Natomiast obrażenia występują najczęściej na twardym podłożu. Około 67% zarejestrowanych obrażeń miało miejsce podczas upadków na twarde podłoże np. na szosach.

Również szybkość jazdy ma wpływ na prawdopodobieństwo wystąpienia wypadku.

Częstotliwość występowania urazów wśród osób uprawiających jeździectwo w zależności od rodzaju chodu konia
Zdarzenia i mechanizmy przyczyniające się do spowodowania wypadku


Zdarzenia przyczyniające się do spowodowania wypadku

Przybliżony średni czas spędzony w siodle między upadkami skutkującymi obrażeniami przy różnych rodzajach jazdy podano w tabeli.


Średni czas spędzony w siodle między upadkami skutkującymi obrażeniami.


Rodzaj jazdy Średni czas między upadkami

Jazda rekreacyjna 100 h

Wyścigi zawodowe po terenie płaskim 25 h

Wyścigi zawodowe z przeszkodami 1,5 h

Amatorskie wyścigi z przeszkodami 0,6 h

Biegi na przełaj przez przeszkody stałe (podczas imprez sportowych) 0,6 h

Powyższe liczby pochodzą z danych zarejestrowanych między 1992 r. i 1998 r. Liczby odnoszą się do rzeczywistej aktywności.

Przyczyny powstawania urazów
Większość obrażeń podczas jazdy konnej powstaje przy upadku z konia. Środek ciężkości jeźdźca znajduje się często 2 m nad ziemią, a przy skokach jeszcze wyżej. Upadek z tej wysokości najczęściej powoduje powstawanie obrażeń.

Upadek z konia może nastąpić bezpośrednio w dół (z prędkością około 6 m/s) lub z konia galopującego z dodatkową prędkością poziomą około 12 m/s. Uderzenia przy tych prędkościach związane są z rozpraszaniem energii o dużych wartościach. W związku z tym praktycznie żaden rodzaj osobistego wyposażenia nie jest w stanie całkowicie zapobiec urazom.

Do najczęstszych sytuacji, w których powstają obrażenia należą:

- upadki na ziemię (twarda lub miękką)

- upadki na twarde obiekty (przeszkody np. słupy, drągi poprzeczne, twarde podłoże i pojazdy)

- upadki, podczas których jeździec zaplątuje się w uprząż konia i jest ciągnięty

- upadki, podczas których jeździec zostaje kopnięty, podeptany lub przygnieciony

- zderzenie z drzewami i innymi przedmiotami, które powodują pierwsze obrażenia, po którym następuje często upadek.



Wypadki związane z ciężkimi skręceniami, zgięciami i zgnieceniami ciała prowadzą zwykle do średnich lub ciężkich obrażeń, którym nie jest w stanie zapobiec żaden ochraniacz. Szczególnie na tego typu urazy narażony jest praktycznie nie chroniony kręgosłup.

Przykładowa analiza urazów u 1000 pacjentów szpitali, w klinikach Wielkiej Brytani. Spośród tych pacjentów 80% nosiło rodzaj twardej czapki z paskiem pod brodę a jedynie 4% ochraniacze ciała. Pięciu z hospitalizowanych pacjentów zmarło w wyniku obrażeń.