Biografia Boruty.

Biografia Boruty.

Legendy o diable Borucie zna każdy mieszkaniec Łęczycy, jednak mało kto wie skąd wziął się Boruta i kim był pierwotnie. W jaki sposób przetrwał do czasów współczesnych.

Boruta po raz pierwszy pojawia się w mitologii słowian.
W czasach gdy obszary lasów i puszczy stanowiły barierę komunikacyjną, prawie nie do przebycia, miały one swoje duchy.
Znany jest w folklorze słowiańskim pan lasów zwany leśnym duchem, borowym lub Borutą.
Przybierał on czasami postać zwierzęcą, pasał stada jeleni, saren i zajęcy.
Boruta miał mieszkać w zalesionych i bagnistych okolicach dzisiejszej Łęczycy. Borowy był strażnikiem lasów i opiekunem zwierząt leśnych oraz patronem myśliwych.
Samo imię Boruta pochodzi od przeniesienia ludzkiego nazwiska na nazwę bór, w momencie ludyzacji postaci borowego. Uważa się też, że imię Boruta pochodzi od lasu sosnowego – po staropolsku sosna to właśnie boruta.
W 966, wraz z przyjęciem chrztu przez Mieszka I, rozpoczęły się wyprawy misyjne mające na celu chrystianizację ludności. Chrześcijańscy księża przy nawracaniu Słowian utożsamiali postaci z ich wierzeń z diabłem. W ten sposób ludowy demon słowiański oficjalnie został diabłem Borutą. Myśliwi jednak wciąż składali ofiary przy sosnach, po to, aby Boruta sprzyjał im w polowaniach. Dlatego też, Boruta przetrwał do dalszych czasów.
Poprzez kolejne wieki, Boruta stawał się coraz mocniejszym i sprytniejszym diabłem.
W średniowieczu, najczęściej spotykaną postacią, jest Boruta szlachcic. Był to wysoki szlachcic z długimi, czarnymi wąsami, o czarnych oczach, ubrany w bogaty kontusz zakrywający ogon i czapkę zasłaniającą rogi.
Jednakże Boruta występował także pod innymi postaciami i był spotykany w różnych miejscach:
- jako ptak z ogromnymi skrzydłami (Boruta błotny -Błotnik) spotykany był na pod łęczyckich łąkach i moczarach,
- jako wielka ryba z rogami (Boruta topielec) był widywany w wodach rzeki Bzury,
- jako szybki, czarny koń (Boruta koń) galopował nocami na około łęczyckich polach,
- był również spotykany w Łęczycy pod postacią sowy (Boruta sowa).
We wszystkich legendach poświęconych diabłu Borucie wykazuje się on dużą przebiegłością, sprytem oraz nadludzką siłą. Zazwyczaj, przechytrza ludzi za pomocą swoich "diabelskich sztuczek". Jednak w wielu legendach, objawia się też jako dobroczyńca, pomagający biednym. Pod postacią Boruty młynarza nawiedzał nocami okoliczne młyny, potajemnie rozdając zmieloną przez siebie mąkę biednym mieszkańcom miasta.
Obecność tego diabła mógł też potwierdzać nagle zapalający się i szybko gasnący ogień.
Według legendy, Boruta pierwotnie był żyjącym w XIV wieku szlachcicem. Jego majątek ziemski oraz drewniany zamek znajdował się po zachodniej stronie zakola rzeki Liswarty w łąkach pomiędzy ówczesnymi wioskami: Ługami i Niwkami, na co wskazują liczne wykopaliska archeologiczne. Około roku 1360, podczas budowy łęczyckiego zamku, król Kazimierz Wielki przejeżdżając w pobliżu, utknął w swej karecie na szerokich mokradłach. Silny młodzieniec o imieniu Boruta pomógł mu i w zamian za to otrzymał we władanie zamek. Istnieją legendy iż Boruta przesiedlający się do otrzymanego zamku zabrał ze sobą garnek złota, ale ten był tak ciążki, że nie mógł go nieść tylko go taszczył i w ten sposób wyrył koryto rzeki Liswarty.
Istnieje wiele wersji, wyjaśniających jak Boruta stał się później diabłem. Ponoć w końcu XIV wieku, książę mazowiecki miał powierzyć Borucie skarb, którego jednak nie zdołał odebrać. Dlatego do dziś, w lochach zamku siedzi Boruta i pilnuje zdeponowanych skrzyń ze złotem.

Przebiegłość i spryt Boruty pozwoliły mu przetrwać do dziś dnia, chociaż jego wyobrażenie znacznie zmieniło się na przestrzeni dziejów. Dziś jest nie tylko bohaterem wielu legend, jest wręcz symbolem współczesnej Łęczycy.