Choroby koni cz. III

Szczeliny w rogu kopytowym

Na ścianie puszki kopytowej spostrzega się czasem pęknięcia, które są płytkie (gdy pękła tylko powierzchowna warstwa rogu) lub głębokie (sięgają wówczas do miękkich i wrażliwych części kopyta). Szczególnie bolesne są pęknięcia ścian puszki kopytowej sięgające w górę aż do korony kopyta. Powodują one przewlekłą kulawiznę i długotrwałą niezdolność konia do pracy. Szczeliny świadczą o złym pielęgnowaniu kopyt oraz wadliwym kuciu. Jest to schorzenie częste u koni pracujących w miastach, u których kopyta są narażone na nadmierne wysychanie i wstrząsy.
Szczeliny powstają łatwo w kruchym rogu kopytowym, który może być wrodzoną cechą niektórych koni. Zwyczaj dopasowywania przez niektórych kowali rozpalonej podkowy, czyli tak zwane podkuwanie na gorąco, sprzyja powstawaniu szczelin. Podkowy za ciasne (za małe) powodują zwężenie kopyta, zawijanie się ścian bocznych i pękanie rogu kopytowego. Praca nie podkutych koni ma twardych drogach powoduje szybkie niszczenie rogu kopytowego, załamywanie się ścian puszki rogowej od strony podeszwy oraz pęknięcia.
Szczeliny można łatwo zauważyć przy dokładniejszym oglądaniu ścian kopyta po oczyszczeniu ich z błota. Brzegi szczelin są zazwyczaj ruchome; przy podnoszeniu i opuszczaniu kończyny szczelina zwęża się i rozszerza. Ze świeżych głębokich szczelin może wypływać krew. a ze starych — ropa.
W razie stwierdzenia szczelin puszki kopytowej — ze względu na różnorodność przyczyn, które je powodują — najlepiej jest zasięgnąć porady lekarza.
Postępowanie. Leczenie szczelin rogu kopytowego polega na zespoleniu brzegów w celu dopomożenia do odrastania rogu. Do zespolenia brzegów używa się nitów z podkowiaków. Nity umocowuje się w odległości około l cm od brzegów szczeliny. Szersze szczeliny wypełnia się po zespoleniu spoiwem składającym się pół na pół z wosku i terpentyny lub mieszaniną wosku szewskiego (2 części) z dziegciem (l część).
Zespolenie szczeliny może wykonać dobry podkuwacz; najlepiej robić to pod kontrolą lekarza.
Zapobieganie. Powstawaniu szczelin w rogu kopytowym zapobiega się przez dobre pielęgnowanie koni, zwłaszcza na twardych drogach i w mieście, oraz prawidłowe kucie kopyt u wykwalifikowanych podkuwaczy.
Nagnioty
Nagniotami nazywa się podbicie tworzywa kopyta w okolicy piątek, ścian wspornych i tylnych części podeszwy. Występują one najczęściej na kopytach kończyn przednich. Przyczynami nagniotów jest nieprawidłowe kucie i czyszczenie kopyta polegające na nadmiernym wystrugiwaniu rogu podeszwy, brzegu podstawowego w okolicy piętki, nierównomiernym zestrugiwaniu rogu na brzegu podstawowym itp. Poza tym źle dopasowana podkowa (za krótka, za wąska, za szeroka, za mało wybuchtowana) może również wywoływać nagnioty.

Objawy choroby. Chore kopyto w okolicy piętek jest gorące; uciskanie i opukiwanie ścian wsporowych rękojeścią młotka sprawia zwierzęciu ból. Przy zestrugiwaniu powierzchownej warstwy rogu na ścianie przedkątnej widać ciemnoczerwone lub brunatne plamy wskutek wylewu krwi między listkami rogu. Koń podczas ruchu kuleje, przy czym po rozkuciu kulawizna zmniejsza się, a nawet zanika. Koń stojąc opiera się na przedniej części kopyta, odciążając w ten sposób obolałą część tylną.
Postępowanie. Chorego konia należy rozkuć, oczyścić dokładnie kopyta i ostrożnie zestrugać róg w okolicy nagniotą. Następnie na chore kopyto stosuje się zimne okłady. Konia dobrze jest zwolnić na kilka dni od pracy; w razie konieczności używać go oszczędnie tylko do lekkiej pracy.