choroby koni o których warto wiedzieć.

CHOROBY MORZYSKOWE (kolki)
OBJAWY: ciągły lub przerywany ból, niepokój (oglądanie się na boki, grzebanie kończynami, tarzanie, przyjmowanie nienaturalnych postaw) obfite pocenie, brak apetytu, uwypuklenie powłok brzusznych, zaparcia.

ZAPOBIEGANIE: podawanie dobrej jakości paszy o stałych porach, wprowadzanie nowych pasz lub ich składników stopniowo, rezygnacja z pasz łatwo fermentujących, dostosowanie dawki żywieniowej do potrzeb energetycznych konia.

LECZENIE: ścisła dieta, ruch w formie oprowadzanie zwierzęcia, rozcieranie powłok brzusznych wiechciem słomy lub siana.

Nie wolno dopuścić do tarzania się konia. Bezzwłocznie wezwać lekarza weterynarii.

MIĘŚNIOCHWAT PORAŻENNY (choroba poniedziałkowa, paraliż koni, choroba poświąteczna) - jest charakterystyczny dla dorosłych koni bardzo eksploatowanych, a następnie odstawionych na kilka dni od pracy lecz bez zmniejszenia dawki pokarmowej. Po takiej przerwie organizm konia gwałtownie zmuszony do ciężkiej pracy nie jest w stanie prawidłowo przetworzyć zgromadzonych zapasów energetycznych co prowadzi do powstania choroby.

OBJAWY: mogą wystąpić w trzech formach:
- lekka: tylko zaburzenia w chodzie;
- średnia: koń upada i z trudem udaje mu się podnieść;
- ciężka: koń wywraca się i nie jest w stanie się podnieść.

ZAPOBIEGANIE: prawidłowa dieta w czasie dłuższych przerw w pracy konia, stopniowy powrót do pracy.

LECZENIE: bezwzględne przerwanie jakiegokolwiek ruchu, zapewnienie dobrych warunków (sucha świeża słoma), obfite pojenie, po kilku godzinach rozcieranie i rozgrzewanie mięśni.

Bezzwłocznie wezwać lekarza weterynarii.

OCHWAT
- jest to schorzenie dotyczące całego organizmu konia, ale szczególnie mocno dotykające kopyto. Może mieć przebieg ostry lub przewlekły. Schorzenie prowadzi do powstawania wysięków, szczególnie w obrębie puszki kopytowej co powoduje rozluźnienie połączeń między kością kopytową a puszką . W skrajnych nie leczonych przypadkach prowadzi to do zzucia puszki kopytowej.

OBJAWY: bardzo wyraźna kulawizna, apatia, wzmożone pragnienie, brak apetytu, zaczerwienienie błon śluzowych, podwyższona ciepłota wewnętrzna do 40° C, drżenie mięśni, poty, podniesiona temperatura puszki kopytowej i koronki, wyczuwalne bicie tętnic dopalcowych.

ZAPOBIEGANIE: wyeliminowanie czynników opisanych powyżej.

LECZENIE: do przyjazdu lekarza weterynarii nie poić, zimne okłady na kopyta (błoto, glina, śnieg, bieżąca woda), delikatny ruch.


NOSACIZNA
- występuje w formie skórnej, płucnej i nosowej. Ostra forma nosacizny skórnej daje się poznać po guzkach, wrzodach i ropniach.

OBJAWY: suchy kaszel, zapalenie oskrzeli i płuc, obrzęk gruczołów limfatycznych około gardłowych. Nosacizna nosowa: zaczerwienienie błony śluzowej nozdrzy, wystąpienie guzków i wrzodów oraz ropny albo krwawy wyciek z nozdrzy, najczęściej jednostronny.
Ostrzenie!: należy zachować najdalej idącą ostrożność, gdyż choroba przeniesiona na ludzi bywa dla nich śmiertelna. Nigdy nie powinno się dotykać koni podejrzanych o nosaciznę, zwłaszcza unikać ich parskania w kierunku człowieka.

LECZENIE: konie ze stwierdzoną nosacizną nie są leczone i na polecenie lekarza weterynarii natychmiast zgładzane. Ta niebezpieczna choroba obecnie występuje rzadko, ale nie jest całkowicie wyeliminowana.


WARTOGŁOWIENIE
- jest chorobą mózgu, związaną najczęściej z wodogłowiem.

OBJAWY: koń dotknięty tą chorobą jest całkowicie obojętny na wpływy zewnętrzne, robi wrażenie zmęczonego i ogłupiałego.

JEST TO CHOROBA NIEBEZPIECZNA I NA OGÓŁ NIEULECZALNA.


DYCHAWICA PŁUCNA
- jest przewlekłą chorobą układu oddechowego i serca .

OBJAWY: objawia się przede wszystkim utrudnionym oddychaniem.

JEST TO CHOROBA NIEBEZPIECZNA I NA OGÓŁ NIEULECZALNA.


DYCHAWICA ŚWISZCZĄCA (roarer)
- może wystąpić jako następstwo choroby krtani albo wskutek przeciążenia treningiem.

OBJAWY: objawia się gwiżdżącym lub chrapliwym odgłosem, który występuje przy wdechu u konia będącego w ruchu.

LECZENIE: wadę tę można usunąć operacyjnie.

ŚLEPOTA MIESIĘCZNA
- jest chorobą oczu, występującą okresowo. Nie leczona kończy się ślepotą.

OBJAWY: konie stronią od światła, gałki oczne przy uciskaniu są bolesne, przejawiają silne łzawienie, zaś reakcja źrenicy na światło jest zwolniona.

LECZENIE: gdy w porę zostaną zastosowane odpowiednie zabiegi, może nastąpić wyleczenie.


ŁYKAWOŚĆ
- jest złym nawykiem koni, który bardzo obniża ich wartość użytkową. Takich przywar konie nabywają z nudów, np. stojąc całymi dniami w ciasnych boksach, uwiązane do żłobu i pozbawione jakiegokolwiek udziału w tym, co się dzieje w ich otoczeniu.

OBJAWY: koń łykawy nawykowo obciąga w dół krtań, wskutek czego do gardła wpada powietrze z charakterystycznym dźwiękiem. Równie nieprzyjemnym nawykiem jest „tkanie”, polegające na tym, że koń nieustannie kołysze się na przednich nogach albo wykonuje ruchy wahadłowe głową.

LECZENIE: nawykom tym najlepiej przeciwdziała się przez wolno wybiegowy chów koni i ich regularną pracę.

ZOŁZY
- bardzo zaraźliwe. Chorują na nie głównie źrebięta i młodzież. Gdy zołzy nie są w porę leczone, mogą spowodować schorzenia serca, ślepotę, zapalenie płuc lub opłucnej; często śmiertelne.

OBJAWY: obrzęk węzłów podżuchwowych, ropne wycieki z nozdrzy, podwyższona ciepłota ciała, brak łaknienia, trudności z połykaniem, suchy kaszel.

LECZENIE: po wystąpieniu pierwszych objawów zołzów trzeba zapewnić koniom świeże powietrze i czystość w stajni, wzywając jednocześnie lekarza weterynarii.


GRYPA (influenza, kaszel z Hoppegarten)
- przenoszona drogą kropelkową. Niezbędne są szczepienia ochronne zagrożonych koni. Nie zawsze jednak są one skuteczne, gdyż w grę wchodzi wiele odmian wirusa. Odporność koni na tę chorobę zwiększają duże dawki witaminy C.


TĘŻEC
- jelita konia zawierają stale bakterie tężca, które są wydalane z odchodami i w postaci przetrwalnikowej bytują w górnych warstwach gleby. Gdy te przetrwalniki dostaną się do głębokich ran, do których uniemożliwiony jest dopływ tlenu, wówczas najczęściej następuje zakażenie tężcem.

OBJAWY: mogą wystąpić już w dobę po zakażeniu, najczęściej jednak ma to miejsce dopiero po dwóch, trzech tygodniach. Koń staje się bojaźliwy, ma rozszerzone źrenice, trudności w żuciu i łykaniu pokarmów. W końcu dochodzi do trwałego skurczu mięśni, koń stoi sztywno z wyciągniętą szyją i nogami.

LECZENIE: tężcowi zapobiega się stosując szczepienia ochronne zaś koniom nie szczepionym w wypadku skaleczeń podaje się surowicę przeciwtężcową.


LETNI WYPRYSK (egzema koni)
- nie jest chorobą pasożytniczą. Nie występuje u koni prymitywnych i kuców.

OBJAWY: choroba występuje wczesnym latem i objawia się swędzącym wypryskiem, który stopniowo ogarnia całe ciało, począwszy od grzywy i ogona. Może doprowadzić do powstawania ropni i łysienia konia.

LECZENIE: gdy wystąpią pierwsze objawy letniego wyprysku, trzeba przeprowadzić leczenie pod kierunkiem lekarza weterynarii.


GNICIE STRZAŁKI ROGOWEJ
- najczęściej powstaje, jeśli konie przebywają wiele na podmokłym gruncie, a także gdy nie przestrzega się pielęgnowania i higieny kopyt.

OBJAWY: występuje wtedy jej wystrzępienie, a w rowku strzałkowym gromadzi się wilgotna, cuchnąca, żółtobiała wydzielina. Nie leczone gnicie strzałki może doprowadzić do raka kopyta.

ZAPOBIEGANIE: utrzymywanie w stanie suchym pastwiska, wybiegów, stajni i ściółki.

LECZENIE: trzeba pieczołowicie oczyszczać rowek strzałkowy i róg strzałki, usuwać strzępy, a strzałkę osuszać za pomocą kilkakrotnego w ciągu dnia pędzlowania jodyną lub 9 % siarczanem miedzi. Dopiero, gdy strzałka rogowa stwardnieje i obeschnie, można całą podeszwę zabezpieczyć przez posmarowanie dziegciem.


WŚCIEKLIZNA
- konie mogą być pogryzione np. przez wściekłego lisa lub psa na pastwisku albo podczas jazdy.

OBJAWY: po kilku tygodniach, a nawet niekiedy miesiącach od zarażenia, konie odczuwają trudności przy połykaniu pokarmów, mają rozszerzone źrenice, wydzielają dużo śliny i są nadmiernie podniecone, po czym pojawia się porażenie.

LECZENIE: koń podejrzany o wściekliznę musi być całkowicie odosobniony, gdyż jest niebezpieczny dla otoczenia, także dla ludzi!

Należy natychmiast zawiadomić lekarza weterynarii i ściśle wykonywać jego polecenia.