Choroby źrebaków

Poród to newralgiczny moment w życiu źrebięcia, w którym cały organizm nagle musi przestawić się z życia wewnątrzmacicznego do życia poza organizmem matki. Od tego pięknego momentu samodzielną pracę podejmują układy: oddechowy, pokarmowy, moczowy oraz ośrodek termoregulacji. Nieprawidłowości w ich funkcjonowaniu prowadzą do poważnych zaburzeń zagrażających zdrowiu i życiu źrebięcia.  Choroby źrebaków to najczęściej zamartwica noworodków, niedobór odporności biernej, zatrzymanie smółki, zachłystowe zapalenie płuc, przetrwały moczownik, zapalenie pępka itd. Zamartwica noworodków jest krytycznym niedotlenieniem noworodka, występującym przed urodzeniem, w trakcie porodu lub zaraz po porodzie. Najczęstszymi przyczynami zaburzeń układu oddechowego u noworodków są niedotlenienie, przedłużający się poród, niedojrzałość płuc, aspiracja wód płodowych, zatkanie dróg oddechowych przez śluz, ciała obce, wady rozwojowe lub uszkodzenia w trakcie porodu, ucisk na sznur pępowinowy czy też wady łożyska. Źrebięta po urodzeniu nie podejmują akcji oddechowej lub wykazują trudności z oddychaniem. Niezwykle ważne jest wezwania lekarza weterynarii. Do tego czasu należy oczyścić drogi oddechowe oraz ułożyć źrebię na mostku z wyprostowaną szyją i głową, co ułatwi oddychanie. Kolejną dolegliwością z jaką możemy się spotkać jest niedobór odporności biernej (siarowej). Budowa łożyska klaczy nie pozwala na przenikanie przeciwciał z krwioobiegu matki do płodu, koński maluch rodzi się praktycznie bez mechanizmów obronnych. Siara jest dla źrebaka jedynym źródłem ciał odpornościowych. Bardzo ważny jest czas, w ciągu którego źrebię przyjmie drogocenną siarę, gdyż możliwość przenikania przeciwciał przez ścianę jelita do krwioobiegu występuje tylko w ciągu kilku pierwszych godzin po urodzeniu. Noworodki, które nie pobrały odpowiedniej ilości siary (co najmniej 1 litr), narażone są na infekcje, np. zapalenie pępowiny, stawów, płuc. Kolejną istotną sprawą jest zatrzymanie smółki. Smółka to pierwszy kał pojawiający się po porodzie, zawierający materiał nagromadzony w jelitach podczas życia płodowego. Smółka powinna być wydalona do 6 godzin po porodzie. Wydalenie smółki zależy od rozpoczęcia czynności jelit po urodzeniu oraz od pobrania siary, która pobudza perystaltykę jelit. W przypadku nadmiernego odwodnienia oraz nieprawidłowej pracy jelit kał staje się suchy, twardy i nie może wydostać się na zewnątrz. Źrebię wykazuje objawy kolkowe, napina się do oddawania kału, przyjmując postawę z wygiętym grzbietem. W zależności od czasu trwania i stanu ogólnego chorego zwierzęcia leczenie może być zachowawcze, obejmujące wykonanie lewatywy i stopniowe upłynnianie treści w celu ułatwienia jej wydalania lub chirurgiczne przy braku skuteczności leczenia zachowawczego. Kolejną dolegliwością która może się przytrafić jest zachłystowe zapalenie płuc do którego dochodzi najczęściej podczas porodu w wyniku aspiracji wód płodowych. W okresie poporodowym przyczyną może być zachłyśnięcie się mlekiem na skutek osłabionego odruchu połykania lub przy karmieniu przymusowym. Niekiedy możliwe jest zachłyśnięcie się ciałami stałymi: słomą, sianem czy też fragmentami zbóż. Pierwszymi objawami są problemy z oddychaniem, kaszel i krztuszenie się, silne ślinienie. Pomoc lekarska polega na próbie usunięcia zalegających substancji lub ciał obcych w płucach, podawaniu leków ułatwiających oddychanie oraz antybiotyków, a także podawaniu tlenu. Choroby źrebaków jedną z powszechnych jest również przepuklina pępkowa. Przyczyną jej jest brak zrostu ściany brzucha w okolicy pępka. W tym miejscu dochodzi do uwypuklenia się otrzewnej, co tworzy tzw. worek przepuklinowy, do którego przedostają się narządy jamy brzusznej. Zawartość worka przepuklinowego uwypukla się pod skórą w samym pępku lub tuż obok niego. Leczenie polega na operacyjnym zamknięciu wrót przepukliny. Problemem również jest przetrwały moczownik. Moczownik to przewód, przez który w czasie życia płodowego źrebięcia mocz jest odprowadzany z pęcherza przez łożysko do organizmu matki. W momencie porodu powinien ulec zamknięciu. Zdarzają się jednak sytuacje, gdy moczownik nie ulegnie zamknięciu i mocz wydostaje się częściowo lub całkowicie przez pępek. Niekiedy na skutek zakażenia pępka może dojść do ponownego otwarcia pierwotnie zamkniętego moczownika. Leczenie, w zależności od przyczyny, obejmuje przyżeganie, kriochirurgię lub zabieg operacyjny. W przypadku zakażenia okolicy pępka stosuje się antybiotykoterapię.