Historia ewolucji konia

Skłonni jesteśmy stosować słowo „historia” tylko w odniesieniu do naszego gatunku. Nie zawsze jest to jednak uzasadnione, ponieważ rozwój niektórych gatunków zwierząt jest ściśle związany z historią ludzi, którzy je udomowili. Koń zajmuje pierwsze miejsce wśród czworonogów uczestniczących w historii. W ciągu dwudziestu pięciu tysiącleci przeszedł drogę od zwierzyny łownej do najbardziej cenionego zwierzęcia domowego. Podczas gdy przodkowie koni, na które bezlitośnie polowano, zniknęli z lasów europejskich, ich potomkowie, udomowieni w trakcie hodowli na stepach kaspijskich i na pustyni Gobi, dotarli w końcu do wszystkich zakątków kuli ziemskiej.

Te drobne, początkowo niezbyt zgrabne konie o krótkich kończynach, nastroszonej grzywie i kosmatej sierści, przeszły wiele zmian ewolucyjnych. W efekcie działalności człowieka pojawiły się konie przystosowane do różnorodnego sposobu użytkowania: delikatne konie wierzchowe o wrażliwych kończynach, kształtnej sylwetce, konie juczne, które potrafią poruszać się po najbardziej stromych górskich drogach, masywne, cierpliwe i łagodne konie pociągowe, które potrafią ciągnąć ciężary ważące czasami wiele ton, czy też majestatyczne konie zaprzęgowe, których proporcje i elegancki chód harmonizują ze wspaniałymi, złoconymi karocami. Początkowo bułana lub myszata maść odległych przodków z czasem przerodziła się w różnorodne maści i odmiany, a niegdyś nastroszone i niezbyt gęste grzywy, stały się bardziej jedwabiste i ładniejsze.

Historia konia składa się ze wzlotów i upadów. W obecnych czasach nie można mówić o rozkwicie hodowli konia. Złoty wiek ciężarnego konia wierzchowego przeminął wraz z turniejami rycerskimi. Zginęły bez śladu zaprzęgi ciężkich koni pociągowych, podobnie jak dziesiątki różnych typów koni dyliżansowych i pracujących na fermach, hodowanych bez celowej selekcji, ale znakomicie odpowiadającym warunkom i pracy swojej epoki. Coraz rzadsze są ostatnie z pięknych koni zaprzęgowych, podobnie jak konie robocze, w przeszłości intensywnie wykorzystywane w okresie ekspansji przemysłu, a które zniknęły zaledwie kilkadziesiąt lat później. Także rolnicy nie używają już koni, które zastąpiły już ciągniki. W naszych czasach w większości krajów koń używany jest do sportu i rekreacji. Od dawna nie jest już częścią historii, podstawowym środkiem transportu i pomocnikiem w różnego rodzaju pracach, z wyjątkiem nielicznych krajów.

Na szczęście, wielu ludzi uważa go jeszcze za stworzenie godne podziwu i traktuje go jak przyjaciela.