Kolka u konia – zmora zwierząt i właścicieli

Kolka u koni jest niestety i częsta, i groźna, bywają nawet przyczyną padnięcia zwierząt. Winę za to ponosi częściowo fakt, że konie to roślinożercy o bardzo długim, pełnym rozszerzeń i zwężeń przewodzie pokarmowym, ale częściej przyczyną schorzeń są złe odżywanie i pielęgnacja zwierząt. Ważne jest, by zapobiegać chorobie, ewentualnie – w razie wystąpienia – właściwie się zachować. Unikniemy w ten sposób ryzyka śmierci i zmniejszymy ból, który zawsze towarzyszy kolce.

Co to jest kolka u konia?
Kolka to najogólniej rzecz biorąc niedrożność przewodu pokarmowego występująca u koni na różnym tle. Dlatego też objawy tego schorzenia bywają różne, żadnych jednak nie można lekceważyć. Do tych powtarzających się należy ból jelitowy, dlatego tak ważne jest właściwe postępowanie z chorym koniem, a jeszcze lepiej zapobieganie wystąpieniu kolki.

Rodzaje niedrożności
Rodzajów niedrożności atakujących przewód pokarmowy konia można wymienić kilka, skupimy się na najczęstszych. Groźną konsekwencją złego odżywiania konia, ewentualnie nagłej zmiany w tym żywieniu, jest rozszerzenie żołądka, które powoduje prawdziwe cierpienie u konia. Zwierzę, by zmniejszyć ból, przyjmuje pozycję siedzącego psa, tarza się, ma podwyższone do 50/80 tętno, zaczerwienione oczy, poci się. Podwyższone tętno, bóle, poty, a także zaburzenia w oddawaniu kału, który jest rzadszy i bardziej skąpy niż normalnie, obserwujemy w przypadku skurczowego nieżytu jelit (może go wywołać np. spożycie zbyt zimnej wody czy karmy) oraz wzdęcia jelit (spowodowanego najczęściej zjedzeniem fermentującej paszy, typu niedozwolona dla konia koniczyna, zaparzone zielonka czy ziemniaki. Gazowanie może powodować też spożycie zbyt dużej ilości jabłek).
Równie często jak skurcze dochodzi u konia do zatkania jelita cienkiego i ślepego, które rozpoznać możemy m. in. po osłabionych perystaltyce i apetycie, niewielkiej ilości kału. Przyczyna również z reguły tkwi w pożywieniu, które bywa zapiaszczone, pozbawione odpowiedniej ilości wody. Warto wiedzieć, że nie można przesadzać z marchewką, jabłka w nadmiarze też mogą spowodować zatkanie jelit. Niestety, czasami za tę odmianę niedrożności odpowiadają pasożyty. Dlatego tak ważne jest odrobaczanie koni.

Objawy kolki
Objawy kolki wymieniliśmy, opisując najczęściej występujące rodzaje niedrożności przewodu pokarmowego, ale warto je podsumować i wypunktować:
- ból przerywany lub ciągły: koń jest niespokojny, podrzuca nogi ku brzuchowi, rozgląda się na boki, wierzga kopytami, tarza się;
- podwyższone nawet do 100 uderzeń na minutę tętno - normalne tętno konia w spoczynku wynosi 33 do 45 uderzeń na minutę;
- przyspieszony oddech (normalnie obserwujemy u konia 17-25 oddechów na minutę);
- wyginanie górnej wargi;
- obfite pocenie się;
- zaburzenia perystaltyki jelit i oddawania kału: biegunka lub suchy stolec w formie niewielkich kulek;
- nieprawidłowy zapach odchodów – zazwyczaj wyjątkowo przykry, cuchnący;
- przybieranie postaw jak do oddawania moczu i siedzącego psa (pozycja ta zmniejsza ucisk na przeponę i ułatwia oddychanie);
- zaczerwienie lub zażółcenie spojówek;
- wzdęcie czyli dostrzegalne gołym okiem powiększenie obwodu brzucha.

Przyczyny kolki
Warto też uszeregować przyczyny występowania kolek:
- złe odżywianie: niedozwolona pasza (typu koniczyna), zaparzone jedzenie ulegające fermentacji (nawet zwykła, źle przechowywana trawa), zbyt zimna woda i pasza, za mało wody, woda podana bezpośrednio po wysiłku, zbędne siekanie sieczki, przez co koń zjada pokarm niedostatecznie rozdrobniony, bo go zwyczajnie nie gryzie jak należy; namoczona sieczka – koń nie wydziela odpowiedniej ilości śliny; pokarm zapiaszczony, brudny (obecność odchodów innych zwierząt), siano bogate w zioła – koń może ulec zatruciu; nieodpowiednia ilość jedzenia i zmieniany rytm karmienia;
- zaniedbanie uzębienia;
- obecność pasożytów: odrobaczamy konia przynajmniej 4 razy do roku;
- zabieranie konia do pracy bezpośrednio po posiłku.

Zapobieganie kolce
Wystarczy poznać przyczyny, by móc poprzez ich unikanie zapobiegać występowaniu kolki u naszych koni. A zatem, zdrowy przewód pokarmowy naszym pupilom zapewnią:
- odpowiednie odżywanie: właściwa, dobrana indywidualnie ilość jedzenia o stałych porach dnia, dobra jakość paszy, unikanie fermentujących pasz;
- regularne odrobaczanie konia;
- dbanie o higienę uzębienia;
- zagwarantowanie koniowi po posiłku odpowiedniego czasu na całkowite strawienie pokarmu (około godziny w spoczynku);
- regularny ruch,
- czyszczenie pastwiska z odchodów.

Jeśli kolka wystapiła
Właściwe odżywanie i pielęgnacja konia zazwyczaj pozwalają uniknąć kolek, choć oczywiście zdarza się, że mimo naszych starań schorzenie dopada nasze biedne zwierzę. Zawsze wtedy należy wezwać weterynarza, ponieważ kolki są naprawdę niebezpieczne, nawet śmiertelne. Trzeba wiedzieć, że w oczekiwaniu na przybycie lekarza nie wolno koniowi podawać niczego do jedzenia, dozwolona jest tylko woda w odpowiedniej temperaturze oczywiście. Warto wtedy wyprowadzić konia ze stajni i oprowadzać go stępem, ale nie szybciej, kontrolując przy tym jego tętno i oddech.