koń w historii i sztuce

Konie od wieków odgrywaly bardzo dużą role w życiu ludzi. Słuzyły człowiekowi jako wierzchowce, towarzyszac mu w polowaniach i na wojnach, pomagały mu uprawiać ziemię, przewozić towary pracowały razem z nimi przy wyrebie lasów i w kopalniach. Nie dziwi zatem że w obyczajowosic i kulturze wielu krajów europejskich i azjatyckich zajmowały szczególne miejsce nieporównanie ważniejsze niż jakiekolwiek zwierzę. Wysoko cenione za swe piękno i dzielność były przedmiotem dumy swych własicićeli a zarazem odznaka ich statusu spolecznego. Ich wizerunki na herbach i sztandarach symbolizowały honor, szlachetnosic, prawosic i dobre obyczeje. Zwierzeta te stawały sie takze bohaterami mitów i legend, inspirowały poetów, malarzy i rzeźbiarzy. Do najbardziej znanych koni historii należał niewatpliwie Bucefał, koń Aleksandra Macedońskiego, który nazwał na czesc swego wiernego wierzchowca miasto. Wielką sławę zyskały również Copenhagen księcia Wellingtona, pochowany z wielkimi honorami , Marenego dosiadany przez Napoelona w czasie bitwy pod Waterloo, a w Polsce - Tarant Stefana Czarnieckiego , Pałasz który uratował życie Jnowi III Sobieskiemu podczas bitwy pod Parkmi cz hoćby Kasztanka nierozerwalnie zwiazana z postacia Józefa Piłsudzkiego. Liczne portrety koni odnalezc mozna zarówno w polskiej literaturze jak i w malarstwie czy żeźbie. Chwałę tego zwierzecia głosili przede wszystkim poeci romantyczni. W 1828 r. Adam Mickiewicz ułożył poemat liryczny Farys bedacy manifestem nieograniczonej wolnosc araba pedzacego przez pustynie i pokonujacego wszelkie przeszkody. Podbne nuty mozna znalezc u Juliusza Słowackiego i Wincentego Pila;u tego ostatniego zwłaszcza w rycerskimraposodzie o Mohorcie- "strażniku hetmańskiego szlaku". Rolę konia w polskiej tradycji podkreśla także Henryk Sienkiewicz którego Trylogia pełan jest opisów tych pięknych zwierząt. Najsłynniejszym wyobrażeniem koni jest znane są jednak z twórczosici malarzy polskich. Najczęsiciej w tej grupie wymienia się prace Juliusza Kossaka autora m.in.doskonałych akwerel, sławiących piękno polskich arabów. Koń jest również bohaterem lirycznych malowanych przez niego scen, Podola, Wołynia i Ukrainy. W mistrzowski sposób ukazywały polskie syn Juliusza, Wojciech Kossak.Choć tak rózne w ujęciu wszystkie wymienine realizacje malarskieświadczą o niezwykle mocnym osadzeniu koni w polskij tradycjii historii/.