Konie - maści jednolite

Siwa – konie maści siwej charakteryzuje czarna pigmentacja skóry z wyłączeniem obszarów, na których występują białe odmiany. Biało-siwe włosy z czasem pokrywają powierzchnię całego konia. Maść siwa jest wzorem progresywnym, zatem konie maści siwej rodzą się innej maści i dopiero z czasem siwieją, przy czym ilość siwych włosów nasila się wraz z wiekiem. To, że koń ulega siwieniu w przyszłości, zazwyczaj można potwierdzić występowaniem pojedynczych siwych włosków na głowie źrebięcia, zwłaszcza na powiekach i czole. Koń zaczyna siwieć od głowy, a z każdą zmianą sierści, przybywa mu siwych włosów. Długość trwania procesu siwienia jest zmienna i prawdopodobnie częściowo zależna od rasy. W efekcie końcowym, koń może być pokryty sierścią jednolicie białą lub białą z domieszką pigmentowanych włosów. Rozpatrując fenotyp, zwykło się wyróżniać następujące odmastki, często przejściowe, zmieniające się wraz z wiekiem:

- ciemnosiwą – sierść barwy ciemnoszarej, burej lub wręcz stalowej
- jabłkowitą – na szarej sierści występują jaśniejsze plamki; większość koni siwych charakteryzuje jabłkowitość sierści w okresie przejściowym; prawdopodobnie wiąże się to z większą koncentracją i dłuższym zaleganiem pigmentu w sąsiedztwie dużych naczyń krwionośnych
- szpak miodowy – siwiejąca maść kasztanowata
- szpak różowy – siwiejąca maść gniada
- jasno siwą / siwą – sierść biała, ciemniejsza na dolnych partiach kończyn i zadzie; grzywa i ogon często ciemniejsze
- mleczno siwą – sierść, grzywa i ogon konia całkowicie białe
- dropiatą / w hreczkę – siwa sierść „nakrapiana” drobnymi, czerwonymi, brązowymi bądź czarnymi włosami (tzw. hreczki), których zazwyczaj przybywa wraz z wiekiem
Z wiekiem u koni, które podległy wysiwieniu, mogą pojawić się pigmentowane włosy (wyżej wspomniana hreczka) lub rzadziej, tzw. krwawe odmiany, czyli duże obszary pigmentowanej sierści

Biała – większość koni określonych mianem białych to w rzeczywistości mleczno siwe. Pomimo tego, iż maść biała jest niezwykle rzadka, istnieją rasy koni, wśród których występowanie jej jest o wiele bardziej powszechne, u niektórych z nich można nawet określić pojedynczego osobnika, od którego wywodzą się dalsze pokolenia koni białych. U koni maści białej w przeciwieństwie do siwych, depigmentacja obejmuje zarówno sierść, jak i skórę, objawiając się tuż po porodzie. Jej zakres jest zmienny i może wynosić od ok. 50% obszarów białych, po niemal całkowite pozbawienie pigmentu. Skóra koni białych jest różowawa, co widać zwłaszcza dobrze w okolicach nozdrzy, oczu i genitaliów. Również róg kopyt koni białych jest jasny, koloru wosku. Mylne jest stwierdzenie, że białe konie to albinosy. Dotychczas bowiem nie potwierdzono przypadków albinizmu wśród koni. Albinizm cechuje brak pigmentu w skórze, tworach skórnych, włosach i tęczówce oka. Oczy koni natomiast, zawsze zachowują chociażby częściową pigmentację. Konie białe zatem zwykle mają oczy niebieskie lub nawet ciemne, w przeciwieństwie do różowych, występujących u zwierząt dotkniętych albinizmem. Inne natomiast ce4chy – jak nadwrażliwość na promieniowanie słoneczne stwierdzona u albinosów dotyczy również koni białych.


Kasztanowata – konie kasztanowate charakteryzuje czarna pigmentacja skóry przy czerwonym zabarwieniu włosia. Posiadają sierść barwy od czerwono-pomarańczowej po ciemnobrązową. Kolor ten objawia się zarówno na kłodzie, jak i grzywie, ogonie i całej długości kończyn. Maść kasztanowata może przyjmować rozmaite odcienie, stąd stosowane w opisie koni zróżnicowanie na następujące odmastki:

- kasztanowata – sierść konia jasna, żółtoczerwona, przybierająca odcienie od morelowej po rdzawą; grzywa i ogon mogą być tej samej barwy lub nieco jaśniejsze
- jasnokasztanowata – sierść jasna, słomiasta. Ogon i grzywa zwykle jeszcze jaśniejsze
- złotokasztanowata – ruda sierść o złocistym, metalicznym połysku, grzywa i ogon tej samej barwy lub jaśniejsze
- ciemnokasztanowata – sierść ciemna zbliżona do czekoladowej, grzywa i ogon tej samej barwy, nieraz ciemniejsze
- brudnokasztanowata – o ciemnej sierści i jasnym, nieraz zbliżonym do słomianego włosiu
Jak wynika z powyższych opisów, grzywa i ogon koni maści kasztanowatej może charakteryzować szeroka gama barw. Mogą być one prawie białe lub bardzo ciemne, nigdy jednak nie są czarne. Nierzadko spotyka się wśród koni tej maści osobniki o konopiastej (bardzo jasnej) grzywie i ogonie.

Gniada – maść gniada należy do jednej z najczęściej spotykanych maści wśród koni. Konie gniade charakteryzuje brązowa sierść o różnych odcieniach, od jasnobrązowego po czerwony czy nawet zbliżony do czarnego. Grzywa, ogon, czubki uszu oraz dolne partie kończyn koni gniadych pozostają czarne. Czarny pigment na kończynach rozprzestrzenia się zazwyczaj aż po stawy nadgarstkowe i skokowe, wyjątek może stanowić odmastka jasnogniada. W żargonie hipologicznym jasne nogi osobników gniadych zwykło się nazywać „zielonymi”. W opisie koni wyróżnia się następujące odmastki:

- jasnogniada – sierść jasnobrązowa, przybierająca nawet odcień beżowy. Jaśniejsza sierść występuje na podbrzuszu, słabiźnie i pachwinach. Kończyny niekiedy niewyraźnie zabarwione; czarna pigmentacja sierści kończyn zwykle nie przekracza stawów nadgarstkowych i skokowych
- złotogniada – sierść brązowa lub jasnobrązowa o charakterystycznym złotym, metalicznym połysku
- ciemnogniada – sierść ciemnobrązowa, często od odcieniu czerwonawym
- skarogniada – sierść pokrywająca większość ciała zbliżona do czarnej. Charakterystyczne „podpalenie”, czyli jaśniejsza sierść, brunatna lub żółtawa, występująca w okolicach nozdrzy, na pachwinach, słabiźnie, podbrzuszu oraz wewnętrznej stronie kończyn.
Konie gniade mogą rodzić się z czarnymi podpaleniami sięgającymi zaledwie stawów pęcinowych lub z kończynami całkowicie pokrytymi jasną sierścią, jak u osobników kasztanowatych. Podobnie ich grzywa może być jaśniejsza, utworzona z dłuższej sierści, występującej na górnej krawędzi szyi. Właściwie włosie grzywy jest już jednak czarne, w przeciwieństwie do sierści kończyn, która nieraz dopiero po kilku latach stopniowo staje się ciemniejsza.

Kara – maść kara jest stosunkowo rzadko spotykana u większości ras koni, zwłaszcza tych wywodzących się z ciepłych obszarów. Konie maści karej charakteryzuje czarna pigmentacja – zarówno skóry, jak i włosów okrywowych – grzywy i ogona. U koni tej maści nie powinny występować brązowo lub czerwono zabarwione włosy. Zdarza się jednak, że pod wpływem słońca i innych czynników zewnętrznych, czarne włosy podlegają w różnym stopniu odbarwieniom. Pomimo iż genetyczne podłoże tego zjawiska nie jest wyjaśnione, przyjęto dzielić maść karą na dwa rodzaje: płowiejącą, czasami określaną jako maść wronią i niepłowiejącą, tzw. kruczą. Sierść osobników karych płowiejących jest podatna na działanie czynników środowiskowych, pod wpływem których może dochodzić do zmiany jej barwy. Przyjmuje ona wówczas rozmaite odcienie, od brązowego po mysi. Osobniki te nieraz przypominają konie gniade lub ciemnokasztanowate, a do ustalenia ich rzeczywistej maści niezbędne bywają badania genetyczne. Konie wroni-kare zazwyczaj rodzą się ciemnopopielate lub nawet gniade. W odróżnieniu, konie kruczo-czarne, rodzą się czarne lub popielate, a jako osobniki dorosłe charakteryzują się głęboką, często wchodzącą w granat czernią, odporną na płowienie. Nie jest rzadkością by konie kare obu tych odmastek, rodziły się z jasną, beżowo-szarą sierścią na kończynach.

źrodło: Gazeta o koniach