mustangi

Mustangi pochodzą od koni sprowadzonych do Ameryki przez Hiszpanów w XVI w. Część z nich uciekła na wolność i zdziczała na rozległych preriach. Mustangi są więc zdziczałymi końmi; w Ameryce Południowej zwane "cimmaronami".

Nazwa mustang pochodzi od hiszpańskiego słowa "mesteno" - "bez właściciela". Należą do "la mesta", czyli do wszystkich i do nikogo.

Krzyżówki z wieloma innymi rasami koni spowodowały, że mustangi nie mają określonej maści. Charakteryzuje je niewielki wzrost, wysokość (w kłębie) osiąga maksymalnie 142 cm, są wytrzymałe i silnie zbudowane. Długość ich życia wynosi do 20 lat.

Mustangi były wierzchowcami Indian. Różne plemiona Indian lubowały się w zwierzętach rozmaitej maści. Indianie z plemienia Czejenów wierzyli na przykład, że mustangi z plamami na łbie i piersi są święte i gwarantują zwycięstwo w boju. Nazywano je "Medicine Hats".


Pod koniec XVIII w. mustangi występowały w co najmniej 9 zachodnich stanach Ameryki Północnej. Żyło wtedy od 2 do 5 milionów tych zwierząt. Kiedy człowiek zaczął uprawiać prerię, wypierał stamtąd mustangi, zabijając je tysiącami. Najwięcej mustangów zabito jednak dopiero w XX wieku. Wiele zwierząt wyłapano, aby ich użyć w wojnie burskiej i w I wojnie światowej, później również na zwierzęta wierzchowe. Strzelano do mustangów w poszukiwaniu pokarmu dla zwierząt domowych i ze względu na ich skórę.

Na początku lat 70. pozostało ich mniej niż 10 tysięcy. Były już na skraju wymarcia, kiedy to w roku 1971 prawnie zabroniono ich ścigania i zabijania. Pomimo to niestety nadal padają one ofiarą farmerów i hodowców bydła.

POŻYWIENIE

Podobnie jak i inne koniowate, mustangi żywią się jedynie roślinami. Ponieważ jednak brakuje pożywienia, a wartość pokarmowa gatunków traw i krzewów dostępnych w otoczeniu jest niska, mustangi przystosowały się do odmiennej diety, której nie przeżyłyby inne koniowate.


W czasie życia na amerykańskich preriach mustangi przystosowały się do panujących warunków, a w skrajnych przypadkach radzą sobie nawet bez pokarmu i wody przez wiele dni.

Mustangi nauczyły się również rozbijać lód w zamarzniętych przeręblach, a także docierać do wielu innych trudno dostępnych źródeł wody.

Mustangi rozsiewają też rośliny, gdyż nasiona przechodzą nie strawione przez jego system trawienny i wydalane są razem z odchodami.

ŹREBAKI

Okres godowy klaczy przypada pomiędzy kwietniem i lipcem. Oznacza to, że źrebięta, które rodzą się w jedenaście miesięcy po zapłodnieniu, przychodzą na świat na wiosnę i przez lato mają czas na dorośnięcie przed zimą. Kiedy klacz ma się oźrebić odłącza się od stada i szuka ustronnego miejsca.


Mimo, że sierść mustangów jest różnokolorowa, to nowonarodzone źrebięta, kiedy leżą na ziemi, są dobrze zamaskowane. Podobnie jak inne konie, źrebak mustanga staje na nogi i biega już kilka godzin po urodzeniu. razem z matką wraca do stada w kilka dni po przyjściu na świat i pozostaje w nim przynajmniej do następnego roku. Ogier nie toleruje innych ogierów w stadzie, kiedy więc źrebię dorasta do wieku trzech lat, wyganiane jest ze stada. Młode ogiery wyrzucone ze stada mają dużo energii i są agresywne. Są jednak zbyt młode, aby przyciągnąć do siebie klacze i utworzyć własne stada i dlatego trzymają się razem przez kilka lat. Rzucają wyzwanie ogierom stojącym na czele stad, nim są w końcu w stanie utworzyć własne. Dopiero po ukończeniu 6 lat ogiery stają się przewodnikami stad.

ŻYCIE STADNE

Mustangi żyją w stadach. Niegdyś były one gatunkiem bardzo licznym, a ich stada - tabuny - osiągały rozmiary większe niż jakichkolwiek innych dzikich zwierząt z rodziny koniowatych.

Obecnie mustangi tworzą stada składające się z ogiera oraz od 2 do 18 klaczy, źrebiąt i różnej ilości młodych koni. W stadzie znajduje się często klacz przewodniczka, która w razie zagrożenia prowadzi stado z dala od niebezpieczeństwa, podczas gdy ogier pozostaje, aby stawić mu czoła.


Życie w stadach to forma ochrony przed drapieżnikami. Samotny mustang nie byłby w stanie sobie jej zapewnić. Życie stadne miało szczególnie duże znaczenie wcześniej, kiedy istniało większe zagrożenie ze strony wilków, kojotów i pum, które żyły na tych samych obszarach. Stado zajmuje teren, którego broni i na którym poszukuje pożywienia. Toleruje ono inne stada na skraju własnego obszaru i łączy się czasami z nimi w obronie przed drapieżnikami. Aby odeprzeć atak wilków, mustangi stają kołem, umieszczając źrebaki w środku. Kiedy wilki próbują dobrać się do źrebiąt, dorosłe mustangi uderzają kopytami o ziemię i szczerzą zęby.