Niesforny Bucefał

Koń Aleksandra Macedońskiego, to prawdopodobnie jeden z najstarszych zwierzęcych ulubieńców, którego imię i historię znamy. Zwierzak o imieniu Bucefał - jak pisze Pliniusz Starszy - miał pojawić się na dworze króla Filipa II w roku 344 p.n.e.


Hodowca koni z Tesalii proponował sprzedaż tego ogiera za kolosalną sumę – 13 talentów. Król nie zdecydował się jednak na zakup, zniechęciła go dzikość i nieokiełznanie zwierzęcia, które zrzucało z grzbietu po kolei wszystkich, którzy zamierzali go dosiąść. Jednak konia poskromił młody syn Filipa – Aleksander (według różnych źródeł miał wtedy mieć 9, 12 lub 18 lat). Udało mu się dzięki temu, że zwrócił głowę zwierzęcia do słońca, dopiero wtedy je dosiadł. Król Filip wypowiedział do syna słynne słowa: „Synu, szukaj sobie równego ci królestwa, bo Macedonia dla ciebie za ciasna”, a potem zapłacił 13 talentów . W ten sposób koń pozostał na dworze.

Jak wyglądał Bucefał? Miał mieć sierść czarną, z białą gwiazdką na czole. Jego imię znaczyło: „byczogłowy”, być może miał więc na głowie znamię w kształcie byka. Bardziej jednak prawdopodobne jest, że jako znacznych rozmiarów i silne zwierzę, miał również proporcjonalnie dużą głowę.

Stał się ulubionym koniem młodego Aleksandra i brał udział we wszystkich bitwach, jakie staczał jego pan. Pierwszą z nich było prawdopodobnie starcie pod Cheroneą, w wyniku którego niemal wszystkie greckie polis uznały zwierzchnictwo macedońskie. Potem przyszła pora na wojny z Persami. Aleksander brał udział w bezpośrednich walkach z grzbietu Bucefała, nic więc dziwnego, że koń był kilkakrotnie ranny. Na szczęście, dzięki doskonałej opiece, wracał potem do pełni sił.

Jako że Aleksander lubił, by go się portretować na Bucefale, również na koniu miał go namalować Apelles, znany z wiernych przedstawień pozujących mu osób. Król był jednak niezadowolony ze sposobu ukazania ulubieńca i zgłaszał wiele uwag. Innego zdania był jednak sam Bucefał, który rozpoznawszy siebie na obrazie, zarżał. Chyba z aprobatą, ponieważ skłoniło się Apellesa do kąśliwej uwagi na temat Aleksandra i jego znajomości sztuki...

Niemłody już Bucefał stracił życie w wyniku śmiertelnej rany odniesionej podczas bitwy z władcą Porosem nad rzeką Hydaspes (dzisiejszy Pendżab). Aleksander bardzo przeżył utratę swojego rumaka. Koń został uroczyście pochowany, a na jego cześć założono miasto Bukefala (dziś nazywa się ono Jhelum).