Pochodzenie i udomowienie koni

Koń (Equus caballus) należy do rzędu nieparzystnokopytnych, rodziny koniowatych i rodzaju Equus. Na podstawie wykopalisk ustalono, że protoplastą konia było małe zwierzę, wysokości ok. 50 cm, o pięciopalczastych kończynach. Przez tysiące lat protoplasta przechodził różne stadia rozwojowe, dając w rezultacie początek rozmaitym odmianom koni dzikich, które zamieszkiwały ogromne terytorium od Pacyfiku po Atlantyk. W różnych warunkach bytowania nastąpiły ich przeobrażenia zarówno pod wpływem środowiska, jak i krzyżowania. Współcześnie żyjące populacje koni zoologowie wyprowadzają od kilku dzikich przodków:
- Jedyny dziś żyjący KOŃ PRZEWALSKIEGO, odkryty w 1879 r. przez N. Przewalskiego w Dżungarii. Jest to koń mały (ok 135 cm w kłębie), krępy, o ciężkiej głowie i profilu lekko wypukłym, stojącej grzywie, maści dzikobułanej. Od tego konia wywodzą się górsko-stepowe rasy koni środkowej i północnej Azji oraz wschodniej i zachodniej Europy.
- Za drugiego dzikiego przodka uchodzi wymarły już TARPAN STEPOWY, wysokości ok. 130 cm, maści myszatej. W odróżnieniu od konia Przewalskiego, miał on na czole wyraźną grzywkę, głowę z szerokim czołem, lekkie zaklęśnięcie profilu oraz tzw. kasztany jedynie na kończynach przednich. Uchodzi on za przodka pierwotnych koni polskich, bałkańskich, rosyjskich i litewskich, a także koni orientalnych perskich i arabskich.
- KOŃ LEŚNY, który w naturze wyginął, ale wiadome jest, że dał początek wszystkim koniom zimnokrwistym.
Kiedy i jakie typy zostały udomowione nie wiadomo (pierwsze konie udomowiono w Chinach), ale jest pewne, że jest to jedno z najdawniejszych zwierząt domowych.