SPIS POJĘĆ O KONIACH

ALFABETYCZNY SPIS POJĘĆ OD I DO Ż ZAPRASZAM !!!

 Impuls - według przepisów PZJ: "impuls jest terminem opisującym ruch konia. Im ruch jest bardziej ekspresyjny, elastyczny i "okrągły", tym większy jest impuls. Maksymalne wykorzystanie tej energii może nastąpić przy utrzymaniu elastyczności pracy grzbietu i łagodnym kontakcie z ręką jeźdźca". Stawy kończyn konia chodzącego z impulsem pracują jak "dobrze naoliwiona maszyna", a w ruchu nacechowanym dynamiką występuje faza wyraźnego zawieszenia.
 Inochód - dwutaktowy chód, w którym koń stawia na przemian obie prawe i obie lewe nogi, inaczej zwany kroczem lub chodem wielbłądzim. Inochodźce poruszają się w ten sposób niezależnie od prędkości, w szybszym ruchu między kolejnymi taktami występuje faza lotu.
 Kadryl - grupowy pokaz ujeżdżenia wykonywany pod muzykę.
 Kapriola - figura wyższej szkoły jazdy. Koń wybija się w górę z czterech kończyn i będąc jeszcze w powietrzu wyrzuca obie tylne nogi do tyłu.
 Kasztany i ostrogi - rogowe twory znajdujące się po wewnętrznej stronie nóg (kasztany) i w szczotkach pęcinowych (ostrogi), będące prawdopodobnie pozostałościami opuszek zredukowanych w procesie ewolucji.
 Kenter - średniej szybkości galop.
 Koniuszy - zwierzchnik masztalerzy w stadninie lub stadzie.
 Kontrgalop - ruch ujeżdżeniowy polegający na tym, że koń poruszający się w prawo jest ustawiony w lewo i galopuje z lewej nogi (i odwrotnie) na polecenie jeźdźca.
 Kontrmaster - jeździec zamykający zastęp i pilnujący porządku w biegu terenowym. Uczestnikom biegu nie wolno zostawać za kontrmasterem.
 Kros (z angielskiego: crosscountry - bieg na przełaj z przeszkodami) - najtrudniejsza część próby terenowej w WKKW. Na kilkukilometrowej trasie wytyczonej w urozmaiconym terenie znajdują się stałe przeszkody. Trasę tę należy pokonać galopem, bezbłędnie i zmieścić się w normie czasu.
 Krzyżowanie - taki sposób poruszania się konia w galopie, gdy przodem galopuje on z prawej nogi, a zadem z lewej i odwrotnie. Krzyżowanie jest niebezpieczne i może spowodować wywrotkę.
 Księga stadna - podstawowy dokument hodowlany, zawierający opis pochodzenia i informacje o wartościach hodowlanych koni wykorzystywanych do rozrodu.
 Kurbeta - jeden z elementów wyższej szkoły jazdy. Z pozycji "lewady" koń porusza się do przodu skacząc na tylnych kończynach zgiętych w stawach skokowych.
 Kurtyzowanie - stosowane dawniej przycinanie ogona połączone z amputacją części rzepu. Kurtyzowane ogony można jeszcze spotkać u koni zimnokrwistych (np. we Francji), gdyż podkreślają mięśnie zadu.
 Kwiatek - mały pęczek siwych włosków znajdujących się na czole.

 Lewada - jeden z elementów wyższej szkoły jazdy. Przód konia uniesiony jest do góry a całe ciało opiera się na ugiętych w stawach skokowych tylnych kończynach.
 Lonża - ok. 10-metrowa taśma (rzadziej linka), rodzaj "smyczy" dla konia. Z jednej strony zakończona jest pętlą (uchwytem), a z drugiej obrotowym karabińczykiem zaczepianym do ogłowia. Służy wielu celom, zarówno treningowym (np. praca z młodym koniem, rozprężenie), jak i użytkowym (np. prowadzenie ogiera do krycia, załadunek do przyczepy).
 Luzak - osoba pomagająca jeźdźcowi w opiece nad koniem podczas zawodów, przed i po starcie, także często rozprężająca go. Luzak to także pomocnik powożącego w zawodach zaprzęgowych, pilnujący prawidłowego przejazdu trasy maratonu i balansujący ciałem i bryczką podczas pokonywania przeszkód. Dawniej luzakiem zwano także drugiego konia prowadzonego przez jeźdźca luzem.

 Łękowatość - określenie budowy konia charakteryzującej się wklęsłą linią grzbietu. Wada ta ma mniejsze znaczenie u koni zaprzęgowych, natomiast u wierzchowców jest niepożądana, gdyż wskazuje na słabe związanie grzbietu i utrudnia zbieranie.
 Maneż (z francuskiego manege) - ujeżdżalnia, zwykle kryta, a także specjalne pomieszczenie w stadninie gdzie przeprowadza się krycie klaczy.
 Master - jeździec prowadzący bieg terenowy (np. św. Huberta), którego nie wolno wyprzedzać.
 Masztalerz - pracownik obsługujący konie w stadninie lub stadzie.
 Mleczny pysk - dolna część pyska w kolorze białym.
 Munsztuk - kiełzno zbudowane z czanek, do których przypięte są wodze (lub lejce), ścięgierza położonego na bezzębnej krawędzi żuchwy i łańcuszka umieszczonego pod żuchwą.

 Odmiany - białe plamy, zwykle na głowie i nogach, z którymi koń przychodzi na świat. Pierwsze mają zwykle własne nazwy (np. gwiazdka, łysina), zaś drugie nazywane są od miejsc, które obejmują (np. 1/3 nadpęcia). Białe włosy odmian rosną na różowej skórze, jedynie przy bardzo małych skóra może być pigmentowana.
 Odsadek - młody koń od momentu odsadzenia do ukończenia roku.

 Padok (z angielskiego: paddock) - ogrodzona kwatera pastwiska lub miejsce na torze wyścigowym, gdzie prezentowane są konie przed gonitwą.
 Parkur (z francuskiego parcours) - plac, na którym rozgrywane są zawody w skokach przez przeszkody.
 Plastron - rodzaj szerokiego, białego krawata uformowanego wcześniej lub po założeniu, spiętego spinką i noszonego na kołnierzyk koszuli. Plastron jest elementem stroju jeździeckiego, obowiązkowym w konkurencji ujeżdżenia.
 Pomoce - sygnały za pomocą, których jeździec oddziałuje na konia. Rozróżniamy naturalne pomoce jeździecki i sztuczne.
 Pony (z angielskiego) - to po prostu kuc, konik.
 Pony games - nie posiadająca na razie polskiej nazwy zręcznościowa konkurencja jeździecka, w której biorą udział dzieci dosiadające kuców. Drużyny (dwie lub więcej) równolegle pokonują tor przeszkód (np. slalom, przenoszenie różnych przedmiotów itp.) zwycięża ta, której uda się to zrobić najszybciej i bezbłędnie.
 Przebudowany - określenie konia, u którego linia kłębu leży niżej niż linia zadu. Przebudowanie generalnie uważane jest za wadę budowy, ale u niektórych koni (np. u hucułów) jest cechą rasową. Przebudowane bywają także konie młode, które nie zakończyły jeszcze wzrostu.
 Przepuszczalność - osiągnięta przez odpowiednie szkolenie zdolność właściwego reagowania na pomoce jeźdźca.
 Puller (z angielskiego: pull - ciągnąć) - koń ze skłonnościami do mocnego ciągnięcia do przodu w galopie albo w terenie lub nawet ponoszenia na przeszkody.
 PZHL - Polski Związek Hodowców Koni.
 PZJ - Polski Związek Jeździecki.
 Q - ciężar ciała konia wyrażany w kilogramach.

 Rejestry - wgłębienia na powierzchni tnącej siekaczy konia, ścierające się w określony sposób w ciągu jego życia. Na podstawie ich wyglądu można więc określi wiek zwierzęcia.
 Równowaga - stan, w którym koń jest zdolny do noszenia ciężaru jeźdźca bez zbędnego usztywniania się. Zdolność równoważenia się może być naturalna lub wypracowana przez właściwe szkolenie.
 Rybie oko - oko o bezbarwnej tęczówce zwykle występuje razem z latarnią.
 Rytm - pierwszy z celów szkolenia konia. Zanim zaczniemy właściwą pracę ujeżdżeniową jeździec musi pomóc znaleźć koniowi jego naturalny rytm. W każdym z chodów kroki konia powinny następować po sobie w regularnych odstępach. Właściwy rytm pomagają wypracować ćwiczenia w kłusie i galopie roboczym oraz stępie swobodnym. Osiągnięcie równomiernego rytmu jest podstawą rozluźnienia konia.
 Stadnina - ośrodek prowadzący hodowlę koni. Według definicji za stadninę uważa się gospodarstwo hodowlane posiadające co najmniej pięć klaczy-matek i jednego lub więcej ogierów zarodowych oraz odpowiednią bazę (duże pastwiska, budynki itp.). W stadninach rodzą się i dorastają źrebięta i to jest ich główne zadanie.
 Stado (ogierów) - ośrodek skupiający najlepsze ogiery wyhodowane w stadninach. Stada nie prowadzą hodowli, są tylko właścicielami reproduktorów, które wysyłane są w teren na tzw. punkty kopulacyjne lub zajmują boksy czołowych w stadninach.
 Stanowisko - rodzaj końskiego "mieszkania", w którym zwierzę jest na stałe uwiązane przy żłobie i oddzielone od sąsiadów przegrodą.
 Strzałka - kreska siwych włosków często zwężająca się ku dołowi biegnąca od czoła w dół. Może być skierowana prawoskośnie lub lewoskośnie. Wyróżniamy strzałki krótkie, przerywane, zanikające.
 Stipl (z angielskiego: steeplechase) - płaski bieg z przeszkodami, rodzaj gonitwy przeszkodowej na wyścigach oraz jeden z elementów próby terenowej w WKKW.
 Sztylpy - rodzaj skórzanych, zapinanych ochraniaczy otulających łydki jeźdźca. Zakładane do krótkiego obuwia zastępują cholewy długich butów. Nazywane nimi są również krótki buty jeździeckie.

 Ściganie - Wada ruchu konia polegająca na uderzaniu tylnymi kończynami o przednie.
 Średniaki - Sąsiadująca z cęgami para zębów.

 Ujeżdżanie - przygotowanie konia do pracy pod siodłem.
 Ujeżdżenie - konkurencja jeździecka mająca na celu prezentację stopnia wyszkolenia konia i jego porozumienia z jeźdźcem. Ujeżdżenie stanowi też jedną z prób w WKKW i powożeniu.
 Wałach - wykastrowany ogier.
 Wicherek - naturalny wichrowaty skręt włosów okrywowych wynikający z różnego kierunku wzrostu włosów w tym samym miejscu. Najczęściej występują pod grzywką i na słabiźnie.
 WKKW - Wszechstronny Konkurs Konia Wierzchowego, konkurencja jeździecka będąca wszechstronnym sprawdzianem możliwości konia i jeźdźca. Składa się z trzech części: ujeżdżenia, próby terenowej i skoków przez przeszkody, rozgrywanych przez trzy kolejne dni.
 Zganaszowanie - takie ustawienie głowy konia, przy którym potylica jest najwyższym punktem, a linia nosa pozostaje nieco przed pionem.

 Żabi pysk - nakrapiane zabarwienie warg.