Typy użytkowe koni

Typy użytkowe koni

Konie żyjące w ruznych warunkach środowiskowych przystosowały sie do nich zmieniają mase wzrost i proporcje ciała oraz wymagania żywieniowei środowiskowe. Także człowiek przez rozmyslne zabisgi hodowlane dokonywał selekcji i doboru zwierząt mając na uwadze taki typ uzytkowy jaki był mu w danym okresie potrzebnym. Dzięki obecnie konie mozna podzielic w zależnosic od miejsca pochodzenia (wschodnie, zachodnie), masy ciała (lekkie, cieżkie), sposobu poruszania się (szybkie, stepaki), temperamentu (ciepłokrwiste, zimnokrwiste) czy konstytucji (oddechowa, mięśniowa, trawienna). Najbardziej praktyczny wydaje sie jednak podział opart na sposobie koni zgodnie z ktorym można wyróżnić trzy zasadnicze typy: wierzchowy, zaprzęgowy i juczny. Istnieje też duża grupa różnych ras koni o użytkowaniu kombinowanym, mogącym pracować zarówno pod siodłem jak i w zaprzegu. Nazywane są one końmi wrzechstronnie użytkowymi. Typ użytkowy konia wiąże sie z własiciwosciami organizmu a zatem z cechami zewnętrznymi i wewnetrznymi. Koń wierzchowy charakteryzuje sie konstytucja oddechowom co oznacza że ma jedrna i sucha tkanke, dobrze rozwinięte układy: krażenia, oddechowy i wewnatrzwydzielniczy, dobrze umięśnone partie przodu i zadu, długie nogi i krótki grzbiet. Jego głowa jest lekka a szyja długa i cienka. Ma pojemna klatke piersiowa raczej głęboką niż szeroką. Partie grzbietu i ledźwi sa mocne. Łopatka jest skośnie ułożona i długa. Ma długie kończyny o nadpęciu krótkim, pecinie umiarkowanej długosici, stawach i siciegnach wyraznie zaznaczonych. Zwykle jego chody są szybkie, zarówno stęp, kłus, a zwłaszcza galop. Koń wierzchowy wykazuje tez duze uzdolnienia do pokonuwania przeszkód. Wskazane jest aby poruszał sie swobodnie, lekko, posuwisicie oraz miał żywy temperament i łagodny charakter. Reasumujac sylwetke konia wierzchowego mozna zamknać zbliżonej do kwadratu. Koń zaprzęgowy powinien być masywny co wiąże się z odpowiednią budową i zawartosicią tkanki mięsnej i kostnej. Zwirzęta te moga miec konstytucje mieśnową lub trawienną. Charakteryzują się duża i ciężką głową oraz krutką i gruba szyja, co ułatwia im przesunięcie środka cięzkosic do przodu i ułatwia ciągnięcie. Konie zaprzęgowe mają długi i szeroki tułów, grube i krótkie nogi oraz szeroką klatkę piersiową. Poruszają się wolno zarówno w stepi jak i w kłusie w tych chodach zwykle pracują. Rzadko i niechętnie przechodzą w galop. W związku z tym czasem nazywa się je stęmpakami. Powinny mieć spokojny temperament. Sylwetkę takiego zwierzęcia mozna zmiesici w prostokącie leżącym. W tym typie uzytkowym można wyrożnić trzy podtypy:
-lekko zaprzęgowy
-pospieszno pociągowy
-ciężko zaprzęgowy
Konie juczne są zwykle małego zwrostu. Odznaczają się krępową budową ciała dość krókim i silnym grzbietem mocnymi i krotkimi nogami. Są doskonale przystosowane do noszenia ciężarów na grzbiecie. Chody mają pewne krotkie i bardzo stabilne co jest bardzo pomocne przy utrzymywaniu równowagi podczas pracy w trudnym terenie gdy niosą na grzbiecie juki lub jeździca. Konie te mają konstytucje mięśniową. Wykorzystywane są głównie w terenie górzystym. Do tej grupy najczesiciej należą konie prymitywne. Konie o uzytkowaniu kombinowanym mają przeważnie budowę zbliżoną do pokroju koni wierzchowych. Ich klatka piersiowa jest pojemna i głęboka, tułów niżej osadzony niż u koni wierzchowych szyja średniej długosic. Całe ciało jest dobrze umięśnione. Konie te mogą również dobrze pracować pod siodłem jako konie rekreacyjne lub sportowe, lub służyć do zaprzęgów w zawodach w powożeniu, w pracy na roli czy miejskim transporcie. W zależnosici od potrzeb do dalszej hodowli można wybierać osobniki zblizone pokrojem do konia wierzchowego lub pociągowego i tym samym ukierunkować hodowle na najbardziej pożądany w danym okresie typ uzytkowania