Typy użytkowe koni

Typy użytkowe koni Ogólnie konie ras kulturalnych dzieli się pod względem pochodzenia na dwie grupy: gorącokrwiste lub szlachetne i zimnokrwiste. Produkty kojarzenia powyższych grup między sobą lub z końmi prymitywnymi nazywamy końmi uszlachetnionymi, jeżeli pokrojowo są zbliżone do koni szlachetnych, lub pogrubionymi, jeżeli wykazują więcej cech właściwych koniom zimnokrwistym.

Bardziej racjonalny jest jednak podział ras koni wg ich przydatności do określonego kierunku użytkowania. Można rozróżnić zasadnicze 4 typy użytkowe koni: wierzchowy, pociągowy, wszechstronnie użytkowy i juczny.

TYP WIERZCHOWY – konie tego typu charakteryzuje jędrność i suchość tkanek, lekka budowa, długie linie, zwłaszcza partii przodu i zadu, przy stosunkowo krótkim grzbiecie. Kończyny dość długie, o proporcjach sprzyjających rozwijaniu dużej prędkości. Usposobienie bardzo żywe, niekiedy nawet nazbyt nerwowe.

TYP POCIĄGOWY – w obrębie tego typu rozróżnia się trzy podtypy: ciężki pociągowy, pośpiesznoroboczy i lekki zaprzęgowy. Konie ciężkie pociągowe przydatne są głównie do pracy w stępie, dlatego też nazywane są stępakami. Są one ciężkie, limfatyczne, o flegmatycznym usposobieniu. Mają masywny kościec, dużą i ciężką głowę osadzoną na krótkiej i grubej szyi. Tułów długi i szeroki na krótkich, grubych i limfatycznych kończynach. Brak im zdolności do szybliego ruchu, mają natomiast bardzo duże zdolności pociągowe. Typ ten traci znaczenie w gospodarce z powodu upowszechniania transportu maszynowego.
Konie pośpiesznorobocze mogą pracować w zaprzęgu szybszym stępem i kłuse: ogólnie są ruchliwe i lżejsze.

Konie lekkie zaprzęgowe mają lekką budowę i wiele cech zbliżających je do koni wierzchowych, ale proporcje budowy bardziej sprzyjają szybkiemu ruchowi w zaprzęgu: niekiedy są one obdarzone zdolnościami do szybkiego kłusa (specjalne rasy kłusaków).

TYP WSZECHSTRONNIE UŻYTKOWY – konie tego typu są zdolne zarówno do pracy pod siodłem, jak i w zaprzęgu. Mają wiele zdolności koni wierzchowych, a przy tym również pewne cechy wymagane u koni pociągowych. Są dość rosłe, kościste, o stosunkowo suchych tkankach i spokojnym temperamencie.

TYP JUCZNY – są to małe konie, o zwięzłej i krępej budowie ciała, krótkim, silnym grzbiecie, doskonałych kopytach i instynkcie zwierzęcia górskiego. Szczególnie przydatne są do przenoszenia ładunków w terenach górskich. U nas w zasadzie nie występują.

Opracowano na podstawie starej książki o koniach