Uprząż konna - budowa, elementy, rodzaje

Uprząż konna, to jak mawia się potocznie, ubiór konia pociągowego, stosowany od dziesięcioleci. Wykonywaniem uprzęży zajmuje się rymarstwo, specyficzny dział rzemiosła, który odpowiada także za produkcję siodeł i innych akcesoriów jeździeckich. Kiedyś, uprzęże szyto ze skóry ręcznie, dziś wykonawcy ułatwiają sobie pracę zszywając skórę maszyną. Nie brak jednak i dziś producentów, którzy wolą tradycję od nowoczesnej techniki.


Przyswojenie sobie podstawowych pojęć związanych z uprzężami, to obowiązek każdego miłośnika koni, nie tylko hodowcy. Zacznijmy od uprząż konna budowa. Należy pamiętać, że w jej elementach możemy rozróżnić 4 zespoły części, które spełniają określone funkcje – ciągną, wstrzymują, kierują i łączą. Są to m.in. chomąto, kantar wyjazdowy szorowy, lejce, uździenica, nakarczyk, naszelnik, podogonie, natylnik czy pas postronkowy. Nazwy są dość oryginalne, a ich zapamiętanie może sprawiać problemy.

Warto pamiętać, że istnieje wiele odmian uprzęży. Może ona występować jako jednokonna lub parokonna, a w drugim podziale jako chomątowa lub szorowa. Uwzględniając stylistykę uprzęży, znawcy tematu wyróżniają następujące rodzaje:
- najstarszą formą jest angielska, czyli odmiana uprzęży chomątowatej, która powstała w Anglii w początkach IX wieku. Zmyślna konstrukcja została tak opracowana, by jak najpełniej wykorzystać siłę uciągu konia, a przy tym nie wywoływać u niego żadnych obrażeń. Często możemy spotkać ten rodzaj uprzęży przyozdobiony różnego rodzaju elementami.

Stosując oficjalne rozróżnienie nie sposób nie wymienić także uprzęży chomątowatej kieleckiej, chomątowatej krakowskiej (chomąto wykończone błyszczącymi okuciami), a także uprzęży szorowej i węgierskiej. Przyznam się, że o węgierskiej odmianie nigdy nie słyszałam. W większości można spotkać się jedynie z odmianą chomątowatą i szorową.

Mam nadzieję, że choć częściowo pomogłam miłośnikom koni w opanowaniu tego tematu.